De lokale burgerbeweging Front voor Drongengoed en de natuurorganisaties Natuurpunt Meetjesland en BOS+ – hebben gezamenlijk een verzoek tot vernietiging ingediend bij de Raad van State tegen de beslissing van de federale regering om een grote militaire voorziening – het “Kwartier van de Toekomst Noord” – te vestigen op een voormalig vliegveld in Ursel, binnen het belangrijk natuurgebied Drongengoed. De federale regering besliste om een thuisbasis voor een luchtverdedigingseenhheid midden in het beschermde natuurgebied te voorzien. De thuisbasis zou ongeveer 1.000 militairen huisvesten.
De organisaties benadrukken dat zij het belang van veiligheid en defensie erkennen, zeker in de huidige geopolitieke context. “Dit verzoekschrift stelt defensie niet in vraag,” zegt Ludmilla Asselman van het Front voor Drongengoed. “Ook belangrijke beslissingen over militaire aangelegenheden moeten zorgvuldig, transparant en volgens de geldende regels worden genomen.” De organisaties wijzen er op dat Nederland het programma ruimte voor defensie goedgekeurd heeft na een grondige locatie-afweging, na de opmaak van milieu-effectenrapport en na consultatie van de bevolking terwijl in de Belgische federale beslissing al deze elementen ontbreken.
Beslissing zonder voorafgaand natuuronderzoek
De regering heeft de locatiekeuze vastgelegd zonder vooraf grondig te onderzoeken wat de impact zal zijn op de natuur en de leefomgeving. Nochtans ligt het vliegveld midden in een Europees beschermd natuurgebied (Natura 2000), waar natuurherstel en -bescherming centraal staan. Het Drongengoed is één van de grootste aaneengesloten natuurcomplexen in Oost-Vlaanderen, met een unieke combinatie van oude bossen, heide en soortenrijke graslanden. Het gebied is van bijzonder belang voor boshabitats die op Vlaams niveau al sterk onder druk staan en speelt een sleutelrol in de verbinding tussen verschillende natuurkernen in de regio. Tal van kwetsbare en zeldzame soorten – waaronder vleermuizen, bosvogels en soorten van open heidelandschappen – komen in het gebied voor.
Thomas Devreeze van Natuurpunt en Partners Meetjesland stelt dat “de komst van een grote kazerne voor bijkomende verhardering, rustverstoring, lichthinder,… zal zorgen én nefast zal zijn voor de kwetsbare soorten en habitats in het gebied”. Net omdat het gebied zo waardevol én kwetsbaar is, vragen de organisaties dat eerst een degelijke natuurtoets gebeurt, “zodat de impact in kaart wordt gebracht en weloverwogen keuzes kunnen worden gemaakt die zowel veiligheid als natuur respecteren”, en dat beslissingen genomen worden “op basis van grondig onderzoek en met respect voor de Europese natuurregels”.
Bovenlokaal belang en precedent
Ook BOS+, een Vlaamse natuurorganisatie, steunt de zaak. Volgens hen overstijgt dit dossier het lokale niveau, en dreigt een zorgwekkend precedent. Laure De Vroey, algemeen directeur, licht toe: “Het Drongengoed is één van de meest waardevolle aaneengesloten natuurgebieden in Vlaanderen, met bijzonder belangrijke boshabitats die vandaag al kwetsbaar zijn. De keuzes die hier gemaakt worden, hebben niet alleen impact op deze plek, maar raken aan hoe we in Vlaanderen omgaan met onze beschermde natuur in het algemeen. Als we op dit niveau beslissingen nemen zonder voorafgaand degelijk onderzoek, creëert dat een precedent dat ook elders gevolgen kan hebben.”
Brede steun bij bevolking en experts
De bezorgdheid dat de komst van een grote kazerne de natuurkwaliteit, de rust en de leefkwaliteit sterk zal aantasten is groot, wat blijkt uit het sterke draagvlak voor de bescherming van het Drongengoed. Recent werden twee petities overhandigd aan federaal minister Theo Francken en Vlaams minister Jo Brouns: een burgerpetitie met meer dan 12.000 handtekeningen en een petitie ondertekend door meer dan 340 wetenschappers, die het unieke belang van het gebied onderschrijven. Beide ministers hebben de petitie ontvangen, maar geen garanties gegeven dat zal rekening gehouden worden met de bezorgdheden.
Constructieve oproep
De organisaties benadrukken dat zij niet op voorhand tegen elke invulling zijn, maar dat zij vragen om een zorgvuldige en onderbouwde aanpak. “Defensie, natuur en leefomgeving hoeven geen tegenpolen te zijn.” besluiten ze. “Een duurzaam huwelijk tussen beide vraagt wel dat beslissingen gebaseerd zijn op degelijk onderzoek, met respect voor de natuur en de regels die haar beschermen. Alleen zo kunnen we tot oplossingen komen die op lange termijn standhouden.”
Steun met een gift
Het Bosactiefonds is in leven geroepen door BOS+ en Greenpeace, en wordt nu door BOS+ beheerd. De fondsen die we ophalen gebruiken we om juridische kosten te dekken en mensen te ondersteunen die op lokaal vlak hun bos willen beschermen. Doe hier een gift.