Vandaag is het Wereldwijde Bosdag. Het thema van deze editie is ‘bossen en economie’, waarmee hun rol als belangrijke motor van economische welvaart in de verf wordt gezet. Hoewel het economische wereldnieuws momenteel wordt gedomineerd door andere ontwikkelingen, doet dat niets af aan het feit dat bossen een van de fundamenten van onze welvaart vormen.
Ontelbare boseigenaars, lokale gemeenschappen en bedrijven oogsten hout en andere bosproducten om die te gebruiken of te verkopen als voedsel, materiaal, medicijn of energiebron. Ze zorgen voor miljoenen jobs. Samen met de levering van een groot deel van de ecosysteemdiensten dragen bossen zo voor duizenden miljarden bij aan de wereldeconomie.
Om die rol te kunnen blijven vervullen, is het cruciaal dat oogst uit bossen op een duurzame manier gebeurt. Maar ook — en vooral — dat het bosareaal niet verder afneemt door ontbossing en bosbranden. Helaas zien we daar weinig verbetering ten opzichte van vorig jaar. Ontbossingscijfers dalen niet merkbaar en de druk op wetgeving die bossen moet beschermen blijft toenemen. De Europese ontbossingsverordening (EUDR) werd eind 2025 opnieuw uitgesteld en afgezwakt. Onder meer vanuit de VS blijft de druk aanhouden om die verder te versoepelen.
Sterke wetgeving blijft nochtans meer dan ooit nodig. In Brazilië is de ontbossing afgenomen, maar het Amazonewoud kreunt onder bosbranden. Grote spelers trokken zich terug uit het nochtans succesvolle soja-moratorium (waarbij handel in soja uit ontboste gebieden wordt geweerd), terwijl de vraag naar soja blijft stijgen. In het Centraal-Afrikaanse regenwoud ligt een kantelpunt mogelijk nog verderaf, maar ook daar neemt de ontbossing jaar na jaar toe. Door dalende productiviteit in West-Afrika en hoge prijzen ontstaan nieuwe ontbossingsfronten voor cacao in Kameroen, de DRC en Oeganda.
Producten die ontbossing of bosdegradatie veroorzaken, komen nog steeds te gemakkelijk op onze markt terecht. Bij controles op de Europese houtverordening — de voorganger van de EUDR, die moet voorkomen dat illegaal hout op de Belgische markt terechtkomt — bleek 9 op de 10 bedrijven niet in orde.
Het is hoog tijd om werk te maken van de uitvoering, in plaats van de ontbossingswet verder uit te hollen en zo het vertrouwen in de EU als betrouwbare regelgever en handelspartner te ondermijnen. Dat vinden ook grote spelers uit de zuivel-, cacao- en houtsector.
Deze Bosdag valt bovendien kort voor gesprekken in april over een mogelijke verdere afzwakking van het Europese natuurbeleid. Daarom onze oproep aan Europese beleidsmakers: geef niet toe aan de druk en behoud wetgeving die bossen, onze economie en onszelf beschermt.
Wil je dat bossen beter beschermd worden? Heb je de #HandsOffNature-campagne, die pleit voor een sterk Europees natuurbeleid, nog niet ondertekend? Dat kan nog steeds via deze link.
Meer weten over de inhoud van de EUDR en de recente ontwikkelingen? We schreven er een stuk over voor De Gids.