Updates
Het project
Locatie
Doelstellingen
Onze aanpak
Contact

Herbebossing van tropisch woud in Congo i.s.m. Faja Lobi

  • Locatie Idiofa, Democratische Republiek Congo
  • Periode 2022-2026

In Congo verdwijnt steeds meer en steeds sneller bos. Faja Lobi wil dit tegengaan en herbebost massaal, en versterkt tegelijk de lokale werkgelegenheid. BOS+ blaast hen met dit project wind in de zeilen.

Ongecontroleerd branden

In de koloniale tijd kende de stad Idiofa een grote bevolkingstoename. Er werd veel bos gekapt en grootschalige palmolieplantages aangelegd. Rond Idiofa zelf was het productief gebruik van het landschap eerder beperkt.

Door de bevolkingstoename en het verzwakken van de sociale en traditionele regels, vergrootte de druk op de omliggende gronden en verminderde de tijd waarbij de grond met rust werd gelaten met uitputting van de bodem tot gevolg. Ook de regels rond het afbranden van de savanne worden niet meer gerespecteerd met als gevolg een frequenter en ongecontroleerder branden. Dit project wil het tropisch bos in de streek beschermen en terugbrengen.

Herbebossen

Op de gedegradeerde gronden waar vroeger bos of beboste savanne was, plant Faja Lobi een mengeling van inheemse boomsoorten, aangevuld met de snelgroeiende acacia.

Bij een nieuwe aanplant worden er tussen de bomen ook gewassen geplant. Dat verzacht de overgang van landbouwgrond naar bebost gebied voor de lokale boeren. Een extra voordeel is dat het jonge bos dan vrijgemaakt wordt door de landbouwers van grassen en andere planten die de kleine boompjes anders zouden verstikken. 

 

Houtskool verlicht druk op bos

Één van de ideeën is om de snelgroeiende Acacia op termijn te kappen en er houtskool van te maken. Dit vermindert de kap van natuurlijke bossen en savannebomen voor de productie van houtskool.

Deze inkomsten zouden dus rechtstreeks naar de gemeenschap zelf gaan. Doordat Faja Lobi mee betrokken blijft bij het beheer van de bossen kan er over gewaakt worden dat niet het hele bos gekapt wordt. 

Voor en door lokale gemeenschappen

De lokale gemeenschappen die de grondrechten verkopen aan Faja Lobi worden ook lid van de beheersstructuur van de in Congo erkende NGO Faja Lobi. Faja Lobi zal de gronden beheren in de toekomst, maar de gemeenschappen krijgen de inkomsten. 

Een grote uitdaging is het verminderen van het risico op bosbrand. Daarvoor wordt er bij de bevolking benadrukt om niet of minder te branden, bovendien worden er brandgangen aangelegd en meerdere keren per jaar onderhouden rond de bossen.  

Schaalvergroting

Faja Lobi is dus een sterke organisatie in volle groei. Ze bebosten al oppervlaktes die gigantisch zijn als je het op Vlaamse schaal zou bekijken, waar een bos gemiddeld 1 ha groot is. 

Toch zijn er nog grote ambities en mikt Faja Lobi op een schaalvergroting. Hierin gaat BOS+ hen bijstaan, want er komt veel bij kijken. Het kweken van alle zaailingen bijvoorbeeld is een heus werkje. Ook dat gebeurt door lokale mensen, in grote boomkwekerijen die vaak zijn opgezet door Faja Lobi zelf. Een foto van zo’n boomkwekerij ziet u hiernaast.

2000

mensen

zijn betrokken bij het herstellen van bos in de provincie Kwilu

140

hectare

wordt herbebost

Democratische Republiek Congo

Bossavanne rond Idiofa, provincie Kwilu

De omgeving rond Idiofa bestaat uit zandige grond met zand afkomstig uit de Kalahari woestijn. Het is onduidelijk hoelang er reeds permanente bewoning is maar ongeveer een 400-tal jaar geleden kwam er een aantal bevolkingsgroepen zich in deze regio vestigen. Deze volksbewegingen kan je best vergelijken met de volksbewegingen in Europa vanuit de Germaanse tijd. De beboste savannes werden lokaal ontbost en afgebrand om landbouwpercelen op te maken. Het landschap rond Idiofa nu, wordt gekenmerkt door gedegradeerde savannes waar quasi alle bomen zijn uitgekapt. In de vruchtbare valleien, waar de climaxvegetatie bos is, worden bomen om de 5 à 10 jaar gekapt om aan landbouw te doen. De stad Idiofa is erg afgelegen en de bevolking leeft in relatieve armoede met een beperkte toegang tot markten en voorzieningen.

  • Verhaal
  • Project
Klimaat, biodiversiteit, mensen

Doelstellingen

Wat willen we bereiken met dit project?

Klimaat

Sinds de start van Faja Lobi in 2012 werd er al 3000 ha tropisch bos hersteld. De komende jaren willen ze serieus opschalen, met een langetermijndoel van 50 000 ha herbebossing. Onlangs sloten ze ook een samenwerking met het World Resource Institute (WRI) om 5000 ha te herstellen.

Biodiversiteit

Herstel en herbebossing op deze schaal geeft de lokale biodiversiteit in de regio een gigantische fundering. De keuze voor inheems soorten laat het toe dat lokale fauna en flora open bloeien. Het nieuwe bos vormt bovendien een buffer die het aanwezige primaire regenwoud beschermt. Met de huidige klimaatcrisis behoudt het ook de regen in het gebied, waar landbouw nog steeds het hoofdinkomen is voor vele duizenden mensen. Meer biodiversiteit geeft de gemeenschap voedselzekerheid: de helft van de voedselvoorziening in de streek bestaat uit 'bushfood' (rupsen, lianen, bosgroentes, paddestoelen). Verder hangen ze ook van het bos af voor medicinale producten en lianen voor bouw en voor mandenvlechten.

Welzijn voor de mensen

Faja Lobi stelt voor hun projecten enkel lokale bewoners tewerk. Momenteel werken er zo'n 580 personeelsleden op hun verschillende herbebossingsprojecten. 80% van het budget van Faja Lobi gaat naar hun welzijn in de vorm van loon, maatlijden en beurzen voor lokale jongeren om naar school te gaan. De gemeenschap versterken is één van de pilaren waar Faja Lobi op gebouwd is.

Het aanplanten verloopt dus samen met de lokale gemeenschappen in een mix van agroforestry, gestuurde natuurlijke regeneratie en traditionele herbebossing. 23 lokale gemeenschappen zijn al betrokken bij de herbebossingsprojecten, vele andere tonen interesse om ook mee te doen. Faja Lobi verzorgt ook opleidingen voor de mensen waar ze mee samenwerken om de herbebossing te laten slagen. Een boomkwekerij opzetten, het analanten zelf en de opvolging ervan, alles wordt aangeleerd. Daarnaast krijgen vele werknemers ook training in administratie, financiën, communicatie en organisatie. Deze projecten versterken dus het hele economische weefsel van een gemeenschap en biedt een extra bron van inkomsten.

Verandering die blijft duren

Onze aanpak

Met de juiste aanpak kunnen we samen met onze partners hun bossen en gronden beter beschermen. Belangrijk daarbij is dat we mensen en bossen blijvend helpen, zodat de gedane moeite niet verloren gaat.

  • Agroforestry en ecologische landbouw

    Het slash-and-burn landbouwmodel is het belangrijkste landbouwmodel dat wordt beoefend door de lokale gemeenschappen. We zetten in op duurzamere landbouw waarbij meerdere jaren na elkaar op dezelfde locatie geteeld wordt. We trainen boeren in agroforestry modellen; het laat hen toe een meer ecologisch landbouwmodel toe te passen dat beter bestand is tegen extreme weersomstandigheden. Agroforestry levert ook producten oplevert die verkocht kunnen worden op de lokale markt. Specifiek wordt er ingezet op de teelt van cacao in de secundaire bossen.

  • Bosbehoud

    De wettelijke erkenning van het bos via een concession de fôret communautaire locale is een win voor het behoud van het bos en voor het dorp, dat officieel erkend wordt als eigenaar en beheerder van het bos en kan genieten van de inkomsten gegenereerd in het bos. Als het bos inkomen oplevert, zal het niet snel gekapt worden. 

  • Vormingen

    Boeren krijgen trainingen in agroforestry. Dorpsbesturen worden getraind in het opzetten en laten naleven van regels opgemaakt in het kader van de communautaire bossen. Het comité dat verantwoordelijk is voor het beheer van het bos wordt getraind op verschillende domeinen rond bosbeheer. Verschillende inwoners van de omringende dorpen krijgen de kans om zich te laten trainen in een inkomensgenererende activiteit naar keuze. 

    Financiers
  • DGD
  • Universiteit Gent
    Partners
  • Faja Lobi