Updates
Het project
Locatie
Doelstellingen
Onze aanpak
Contact

Herstel van Amazonewoud met de Siekopai

  • Locatie Leefgebied van de Siekopai, Ecuador
  • Periode Begin 2024 - eind 2024

In Noord-Ecuador is het Amazonewoud zeer koolstofrijk en biodivers. De inheemse gemeenschap van de Siekopai die er leeft, verloor 180 hectare bos door illegale ontbossers. Met de steun van provincie Vlaams-Brabant en lokale partnerorganisatie Yakum planten we hier opnieuw bomen aan met koolstofdense en voedselrijke, lokale boomsoorten.

Tipping point

Hoewel de Amazone traditioneel bekend staat als een belangrijk koolstofopslagvat van globaal en cruciaal belang, is er grote bezorgdheid dat dit op korte termijn kan omslaan en de effecten van de klimaatcrisis verder kan versterken. Tegelijkertijd wordt ook hier op korte termijn een impact van de klimaatcrisis verwacht. 

De lokale bevolking in de Amazone is bijzonder kwetsbaar voor klimaatverandering omdat het grotendeels over weinig dienstverlening van de overheid en economische middelen beschikt om zich tegen de effecten te verdedigen. Inzetten op behoud van bos, herstel van bos en de aanleg van klimaatresistente en diverse productiesystemen zijn bijgevolg van groot belang.

© BOS+ – Yakum

De unieke cultuur van de Siekopai

De traditionele Siekopai cultuur en dagelijkse routines zijn stevig geworteld in hun regenwoud dat voedsel biedt en een ruimte om hun cultuur te beleven. De Siekopai hebben zeggenschap over een territorium van ongeveer 21.000 ha bosreservaat. Er wordt specifiek gewerkt met de Remolino Siekopai-gemeenschap.

Van de ongeveer 800 Siekopai in Ecuador is vooral deze gemeenschap van 175 leden, overtuigd van het belang van het behoud van zowel hun cultuur als hun bossen. De bossen van Remolino Siekopai kennen een relatief lage ontbossingsgraad in tegenstelling tot bossen buiten hun grondgebied (10-20%), waaruit blijkt dat ze uitstekende beschermers van hun bossen zijn.  

© BOS+ – Yakum

Indringers

Ontbossing is een probleem dat wereldwijd gemeenschappen en ecosystemen treft met een directe impact op het klimaat. Dat is in het Siekopai grondgebied niet anders. Ontbossing is hier voornamelijk het gevolg van mijnbouw, illegale landinvasie door externen en grootschalige landbouwactiviteiten, met name de teelt van Afrikaanse palm. Deze teelt is economisch gezien zeer rendabel, maar dat is slechts het geval voor enkele jaren en enkel door grote inputs van pesticiden. 

In 2002 vielen externe indringers (kolonisatoren) een stuk grond aan de rand van het Siekopai grondgebied illegaal binnen, claimden 180 hectare, waarvan 80 hectare van het bestaande bos gekapt werd.

In 2014 slaagden de Siekopai er na langdurige inspanningen in om een juridisch proces te starten dat in 2021 leidde tot een juridische beslissing in het voordeel van de Siekopai. Kort daarop werden met militaire steun de indringers effectief uitgezet. Dit was nationaal nieuws en er werd duidelijk aangetoond dat de Siekopai de rechten op hun territorium en de bescherming van hun woud serieus nemen. 

 

© BOS+ – Yakum

Tijd voor herstel

Dit project staat in voor een lokale boomkwekerij die aangelegd worden om 16.000 nieuwe bomen te planten. Deze nabijheid heeft voordelen voor de aanpassing en overleving van de boompjes én beperkt ook het transport en dus ook de eventuele CO2-uitstoot. Qua boomsoorten wordt gefocust op koolstofdense bomen die ook voedsel produceren. 

Daarnaast wordt er een lokaal bodemverbeteringscentrum uitgebouwd. Hier zal zowel substraat voor de boomkwekerij als voedzaam materiaal om in de plantgaten aan te brengen, geproduceerd worden.

De bodemverbetering zorgt voor een grotere koolstofopslag van de bodem, verbetert de overlevingskans en de groei van de boompjes en zorgt ook voor betere veerkracht bij variabele klimaatomstandigheden.

© BOS+ – Yakum
20

hectare

amazonewoud dat illegaal werd gekapt, wordt herbebost.

176

ton CO2-equivalent

per hectare leggen de natuurlijke bossen in dit deel van het Amazonewoud gemiddeld vast, per jaar, wat uitzonderlijk hoog is.

10 à 20

procent

is het deel dat maar ontbost wordt in Siekopai gebied in vergelijking met de omliggende gebieden. De Siekopai zijn dus zeer goeie bosbeschermers.

800

Siekopai

leven en wonen in de Ecuadoraanse Amazone, verspreid over enkele gemeenschappen.

Ecuador

Leefgebied van de Siekopai

Dit stuk Amazonewoud, in het noorden van Ecuador, is een uniek ecosysteem met een hoge biodiversiteit en een enorme koolstofvoorraad. De rijkdommen in de grond, waaronder petroleum, zijn dan ook een groot doelwit voor bedrijven om te ontginnen, met rampzalige gevolgen voor de klimaatcrisis. Hier ontbossen is bijzonder destructief, niet alleen voor het klimaat maar dus ook voor de unieke mensen en duizenden diersoorten die in dit woud hun thuis hebben.

  • Verhaal
  • Project
Triple win

Doelstellingen

Meer en beter bos is altijd ons uitgangspunt, en bosbehoud is daar een belangrijke component in. Maar om op langdurige termijn bos te behouden, moet je ook mensen mee krijgen. We focussen daarom op enkele verschillende doelstellingen op korte termijn, om langdurig het woud hier te beschermen, ook bij een veranderend klimaat.

Herbebossen en herstellen

We zetten een boomkwekerij en bodemverbeteringscentrum op, zodat lokaal gewerkt kan worden. Dat zal dan de aanplant van 16.000 bomen van 50 verschillende soorten op een efficiënte manier mogelijk maken. Hiervoor rekenen we op de lokale expertise van onze partner Yakum, die ervaring heeft in het opkweken van bomen en kennis van de boomsoorten die hier goed passen.

Ze kiezen bijvoorbeeld voor soorten die snel ook voedsel opleveren, of andere bruikbare producten waarvoor de boom niet gekapt moet worden. Dan kunnen de Siekopai hier extra eten uit het bos halen, moeten ze minder aan landbouw doen en zo verlaagt de druk op het omringende bos en verhoogt het de waarde van dit bos voor de Siekopai.

Opleiden

If you give a man a fish, he eats for one day, if you teach a man how to fish... In dit project worden ook 10 mensen grondig opgeleid in innovatieve technieken voor bosbeheer, over multigenerationele kennisoverdracht en over de redding van de boomsoorten die belangrijk zijn voor de cultuur en de kwaliteit van het bos.

Hiermee zorgen we ervoor dat er jarenlang na afloop van het project lokale kennis blijft bestaan en dat het bos goed beheerd wordt. Daarnaast moet het gebied ook gemonitord worden, dit gebeurt in verschillende teams die dan ook allen kennis zullen opdoen en tijdelijk meer inkomsten zullen ontvangen.

Koolstofopslag

Opslag van naar schatting netto 2.383 ton koolstof over een periode van 20 jaar. Gedurende het eerste projectjaar dat we toewijzen aan de provincie bedraagt de koolstofopslag bijgevolg 145 ton koolstof. Gedurende het project zal het netto C-opslag in meer detail becijferd worden.

Efficiënt en duurzaam

Onze aanpak

Met de juiste aanpak kunnen we samen met onze partners hun bossen en gronden beter beschermen. Het is enorm belangrijk hoe je de zaken aanpakt, om een langdurige en duurzame impact te hebben. Het is niet zomaar boompjes aanplanten en wegwezen, er moet een blijvende en positieve impact zijn.

  • Duurzaam

    Het project moet meer koolstof vastleggen dan veroorzaken en moet lang doorwerken. Daarom leggen we sterk de focus om lokaal te werken. De boomkwekerij en het bodemverbeteringscentrum worden daar aangelegd met onder meer enkele satellietkwekerijen, zodat het transport minimaal blijft. Ook het afval zal goed beheerd worden en er wordt zo veel als mogelijk met duurzame materialen gewerkt. 

    Dat de kwekerij ter plaatse is zorgt ook voor betrokkenheid en kennisversterking bij de lokale bevolking, die de kwekerij nadien zelf kunnen beheren. Ze leren zo om de bomen zelf op te kweken om dit ook in andere delen van hun grote leefgebied toe te passen en het zorgt ervoor dat ze mee zijn in het verhaal en zelf ook verbeteringen kunnen aanbrengen door hun goede kennis van hun territorium. 

  • Slim

    BOS+ volgt het project op, maar de uitvoering op het terrein gebeurt vooral door de Ecuadoraanse organisatie Yakum. Deze partner specialiseert zich in het bestendigen van de voedselzekerheid van lokale gemeenschappen in dit deel van het Ecuadoraanse Amazonewoud. 

    Ze hebben al jaren zelf zaden en zaailingen verzameld, samengebracht, proberen op te kweken in gelijkaardige omstandigheden als in het leefgebied van de Siekopai. Ze kennen de situatie ter plaatse veel beter dan BOS+ dat zou kunnen en onderhouden goede relaties met meerdere lokale gemeenschappen. 

    In het Amazonewoud zijn er duizenden boomsoorten, veel meer dan in heel West-Europa. De groeiomstandigheden op locatie gekoppeld aan de juiste boomsoort, gekoppeld aan wat behulpzaam en waardevol is voor de Siekopai maken de soortenkeuze complex. Yakum biedt hier een ideaal antwoord op. 

  • Efficiënt

    Efficiënt betekent voor ons met zo weinig mogelijk middelen een zo groot mogelijke impact te maken. Door met een lokale partner te werken en door de Siekopai zelf opleidingen te geven, houden we onze eigen overhead kosten laag maar zorgen we voor een grote impact. 

    De 20 hectare herbebossing lijkt misschien klein, maar de Siekopai zullen hun opgedane kennis en vaardigheden kunnen doorgeven en gebruiken over hun hele leefgebied van meer dan 20 000 hectare. De juiste boomsoortenkeuze, bomen die veel koolstof opslaan en voor voedsel zorgen, zorgt ook voor een grotere impact. Dat er in dit stuk ook voedsel voorhanden is, doet de nood aan landbouwgrond afnemen en verlaagt de druk op het omringende bos. 

    Het stuk bos ligt ook op de grens van het Siekopai territorium, en de toegenomen activiteit in deze buurt zal het moeilijker maken voor illegale ontbossers om het terrein binnen te dringen en opnieuw illegaal te ontbossen. 

    Financiers
  • Provincie Vlaams-Brabant
    Partners
  • Yakum

Vragen over onze projecten in Ecuador?

Onze landenvertegenwoordiger Lieve helpt je graag verder met je vragen over onze projecten in Ecuador.

Landenvertegenwoordiger Ecuador

Lieve Van Elsen

lieve.vanelsen@bosplus.be